انتشار مجموعه مقالات تاریخ مدرسه ی علمیه ی سعیدیه در حوزه هنری فارس

به گزارش روابط عمومی حوزه هنری انقلاب اسلامی استان فارس، محمد حسین ابراهیمی که این مجموعه مقالات به کوشش وی گردآوری شده ضمن اعلام این خبراظهار داشت: مشکل اساسی در انجام این پژوهش کمبود منابع بود؛ چرا که درباره­ ی این مدرسه تنها دو معرفی بسیار کوتاه در کتاب آثار العجم و کتاب فارسنامه­ ی ناصری شده بود

وی افزود: فکر تدوین اثری پژوهشی را درباره­ ی این مدرسه از سال­ها پیش در سر داشتم و نهایتاً طرح پژوهشی آن را به حوزه­ی هنری فارس ارائه دادم که مورد استقبال قرار گرفت اما به سبب کمبود منابع تصمیم گرفته شد که اثر به صورت فراخوان مقاله و در قالب مجموعه مقاله گردآوری شود

گردآورنده تاریخ مدرسه سعیدیه ادامه داد: غیر از بنای مدرسه که زمینه­ ی نگارش مقاله درباره­ ی معماری اثر را فراهم می­کرد درباره­ ی موضوعات دیگر منبعی در دست نبود در نتیجه با اعلام فراخوان مقاله توسط حوزه­ ی هنری فارس موضوع تلاش شد تا زمینه ­ی گردآوری اسناد و ورود پژوهشگران بومی و محلی به این پژوهش نیز فراهم شود.

وی تصریح کرد: با این افق، همزمان با اعلام فراخوان، محورهای پژوهش در منقطه­ی ارسنجان و فارس اطلاع رسانی شد و همزمان با پژوهشگران بومی و مجموعه داران خانگی نیز رایزنی شد تا اسناد مرتبط با موضوع را در اختیار قرار دهند و در نگارش مقالات همکاری کنند.

ابراهیمی گفت: خوشبختانه تلاش ­ها نتیجه داد و رفته رفته اسناد تاریخی ارزشمندی از عصر صفوی تا پهلوی به دست آمد و پس از گردآوری، طبقه­بندی و بازخوانی آن­ها، کار نگارش مقالات رقم خورد. اسناد ارائه شده که شامل اسناد وقفی، اجازات شرعی و اجتهاد و ... هستند نقش اساسی را در روشن شدن بخش عمده­ای از ابعاد این پژوهش داشته­اند.

این نویسنده و محقق ادامه داد: در این مجموعه به جوانب تاریخی، فرهنگی و اجتماعی مدرسه­ی سعیدیه و معرفی شخصیت­های برجسته­ ی آن بر پایه­ ی مطالعات کتابخانه­ای، پژوهش اسنادی و تحقیقات میدانی پرداخته  و سعی شد که ابعاد گوناگون موضوع مورد بررسی قرار گیرد.

وی افزود: در این مجموعه مقالاتی همچون (ارسنجان در عصر صفوی)، محمد حسین ابراهیمی، (شرح تأسیس و بنای مدرسه­ی سعیدیه)، محمد حسین ابراهیمی و زهره اسکندری، (موقوفه­ی مدرسه­ی سعیدیه از آغاز تا 1398 شمسی)، محمد فروردین، (مدرسه­ی سعیدیه و خاندان خوشنویس ارسنجانی)، اکبر اسکندری و نسرین اسکندری منتشر شده است.

ابراهیمی گفت: (تأثیر تحولات نوین آموزشی بر مکتب خانه­ ها و مدرسه­ ی سعیدیه)، محمد حسین ابراهیمی، (نگاهی به زندگی، آثار و اندیشه­ ی ملا احمد ارسنجانی)، آرزو حقیقی، (نگاهی به زندگی و آثار آیت­ الله محمد مهدی آثاری)، کاووس رضایی، (سیری در زندگی آیت ­الله سید ابوالقاسم فقیه ارسنجانی)، روح­الله خادمی، (شرح حال و زندگی خاندان ثقه­ الاسلام ارسنجانی)، سید محمد هادی حسینی و روح ­الله خادمی دیگر مقالات این مجموعه را شکل داده اند.

وی در بیان ضرورت این پژوهش افزود: این مدرسه هرچند در مقایسه با مدارس هم­عصر خود که در شیراز ساخته شده اند ابعاد وسیعی ندارد، اما برای قصبه­ ی آن روز ارسنجان و در مقایسه با جمعیت آن، بنایی درخور و شایسته به شمار می­رفت و عناصر کلی مدارس چون هشتی، حجره و ایوان در آن در نظر گرفته شده است.

گردآورنده این اثر ادامه داد: مدرسه ­ی سعیدیه از یادگارهای دوره­ ی صفویه و نماد علمی، فرهنگی، اجتماعی و مذهبی منطقه­ ی ارسنجان است که در گذر تاریخ بر فضای دینی، فرهنگی و اجتماعی منطقه تأثیری ژرف گذاشته است؛ از این رو حفظ و نگهداری آن به مثابه­ ی ارج نهادن بر تاریخ، فرنگ و تمدن اسلامی است.

وی ضمن بیان این مطلب که در استان فارس به ویژه شهر شیراز مدارس علمیه­ ی تاریخی متعددی وجود دارد گفت: متاسفانه تا کنون این گنجینه بزرگ از نگاه پژوهشگران مغفول مانده­اند و پژوهش موردی به شیوه­ ی مجموعه مقالات تاریخ مدرسه­ ی سعیدیه ارسنجان که ابعاد مختلف موضوع را در بر بگیرد درباره­ ی دیگر مدارس انجام نشده است.

ابراهیمی تصریح کرد: ضرورت دارد که نسبت تحقیق و پژوهش درباره­ی مدارس تاریخی فارس به صورت موردی در دستور کار نهادهای علمی، آموزشی و فرهنگی قرار گرفته و پژوهشگران تاریخ فارس نیز به این مسأله همت گمارند.

وی ضمن بیان این مهم که مدارس علمیه خاستگاه علما و عرفای برجسته­ی فارس بوده است  گفت: با انجام چنین پژوهش­های به معرفی این بزرگان نیز پرداخته خواهد شد و اسناد مرتبط با آن­ها نیز گردآوری و منتشر می­شوند و منابع مهمی برای پژوهشگران عرصه­ ی فرهنگی و تمدن اسلامی و شیعه پژوهشی فراهم خواهد آمد.    

                 

این نویسنده و پژوهشگر همچنین اظهار داشت: مدرسه­ ی علمیه سعیدیه ارسنجان در سال 1085 قمری به همت حاج محمد سعید ارسنجانی تأسیس و رقباتی نیز بر آن وقف شده است. این مدرسه در گذر تاریخ از مهمترین پایگاه­های تدریس و تحصیل علوم دینی در فارس بوده است و علما و عرفای برجسته­ ای از آن برخاسته­ اند.

وی افزود: مدرسه به شکل دو ایوانی بنا شده و مساحت آن حدوداً 800 متر مربع است که 200 متر مربع آن به حیاط و 600 متر آن به فضاهای مسقف از قبیل مَدرس و 14 حجره­ تعلق گرفته است. این بنا در سال 1355 شمسی در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفته است و همچنان به حیات فرهنگی و دینی خود ادامه می­دهد.

شایان ذکر است مجموعه مقالات تاریخ مدرسه­ ی سعیدیه زیر نظر حوزه­ی هنری استان فارس و به صورت فراخوان مقاله گردآوری و توسط انتشارات مجمع ذخائر اسلامی با مقدمه ­ی استاد محمد نعمتی پژوشگر هنر اسلامی و خوشنویس برجسته­ ی کشور منتشر شده است.